Voor sommige links naar producten en partners op deze website krijgen wij een affiliate commissie.
Wie regelmatig op Schiphol komt, heeft ze misschien weleens gezien: Boeing 777’s in de vertrouwde blauwe KLM-kleuren, maar zonder het bekende kroontje en met de woorden KLM Asia op de romp. Ze vliegen tegenwoordig gewoon door het wereldwijde KLM-netwerk, maar hun afwijkende uiterlijk heeft een politieke achtergrond.
Waarom werd KLM Asia opgericht?
In de jaren negentig gold een streng Chinees beleid voor buitenlandse luchtvaartmaatschappijen. Wie rechtstreeks op Taiwan vloog, liep het risico geen toestemming te krijgen om ook bestemmingen op het Chinese vasteland te bedienen. Voor KLM was dat een serieus probleem. De maatschappij wilde zowel Taipei als belangrijke Chinese steden blijven bedienen.
De oplossing was een juridische constructie: KLM richtte een aparte dochtermaatschappij op die in Taiwan werd geregistreerd. Onder de naam KLM Asia konden de vluchten naar Taipei worden uitgevoerd, terwijl de reguliere KLM tegelijkertijd naar het Chinese vasteland kon blijven vliegen.
KLM was hierin zeker niet uniek. Ook maatschappijen als Air France, British Airways, Swissair, Japan Airlines en Qantas gebruikten vergelijkbare constructies.
Waarom ontbreekt het KLM-kroontje?
Het verschil tussen een regulier KLM-toestel en een KLM Asia-vliegtuig is vooral aan de buitenkant zichtbaar. Bij KLM Asia werd het bekende koninklijke kroontje uit het KLM-logo verwijderd. Ook de aanduiding Royal Dutch Airlines verdween. Daarvoor in de plaats kwam het woord Asia.
Ook Nederlandse en Europese vlaggen bij de registratie ontbraken op deze toestellen. Het doel was duidelijk: de vliegtuigen moesten juridisch en visueel zo min mogelijk als onderdeel van de Nederlandse nationale luchtvaartmaatschappij worden gepresenteerd. Voor passagiers veranderde er overigens niets. De toestellen hadden dezelfde stoelen, dezelfde bemanning en dezelfde service als andere KLM-vliegtuigen.
De toestellen
In de beginjaren gebruikte KLM Asia verschillende Boeing 747-400 Combi’s. Deze toestellen speelden jarenlang een belangrijke rol op de route richting Taiwan. Toen KLM de Boeing 747 geleidelijk uitfaseerde, werd de rol overgenomen door de Boeing 777 Volgens recente overzichten vliegen nog steeds meerdere Boeing 777’s rond met KLM Asia-branding. Het gaat zowel om 777-200ER’s als 777-300ER’s. Deze vliegtuigen worden tegenwoordig overigens niet uitsluitend voor Taiwan ingezet. Ze kunnen op vrijwel iedere bestemming in het KLM-netwerk verschijnen.
De oorspronkelijke reden bestaat nauwelijks meer
Het opmerkelijke is dat de juridische noodzaak voor KLM Asia tegenwoordig grotendeels is verdwenen. De luchtvaartrelatie tussen Taiwan en het Chinese vasteland is veel minder restrictief dan in de jaren negentig. Maatschappijen kunnen inmiddels beide markten bedienen en er zijn zelfs rechtstreeks vluchten tussen Taiwan en steden in China.
Ook KLM Asia-toestellen worden inmiddels veel breder ingezet dan vroeger. Ze kunnen op routes verschijnen die niets met Taiwan te maken hebben en worden niet langer strikt gescheiden van de rest van de vloot zoals in de oorspronkelijke constructie. Daarmee is KLM Asia tegenwoordig vooral een overblijfsel uit een ander tijdperk.
Waarom bestaat KLM Asia dan nog?
Andere Europese maatschappijen hebben hun vergelijkbare Aziatische dochterbedrijven inmiddels opgeheven. KLM is een van de laatste maatschappijen waarbij deze historische constructie nog zichtbaar rondvliegt.
Een duidelijke actuele noodzaak lijkt er niet meer te zijn. Mogelijk is het simpelweg makkelijker om de bestaande juridische structuur in stand te houden dan deze volledig af te bouwen. Ook kan niet worden uitgesloten dat KLM enige flexibiliteit wil behouden voor het geval politieke of luchtvaarttechnische beperkingen in de toekomst opnieuw veranderen. Feit blijft dat een KLM Asia-toestel tegenwoordig operationeel vrijwel niet verschilt van een reguliere KLM-machine.
Gewoon KLM
Voor reizigers maakt het dus nauwelijks iets uit of er KLM of KLM Asia op het vliegtuig staat. De cabine, crew, catering, Flying Blue-voordelen en dienstverlening zijn hetzelfde. Ook worden de toestellen gewoon vanuit Schiphol ingezet binnen de reguliere KLM-operatie. Het verschil zit tegenwoordig vooral in de opvallende beschildering en de geschiedenis die daarachter schuilgaat.
Conclusie
KLM Asia is een bijzonder stukje luchtvaartgeschiedenis dat nog altijd dagelijks zichtbaar is op Schiphol. De maatschappij ontstond in 1995 als oplossing voor een politiek probleem: KLM wilde zowel Taiwan als het Chinese vasteland blijven bedienen zonder haar landingsrechten in China in gevaar te brengen. Daarom werd een aparte dochtermaatschappij opgericht en verdwenen symbolen als het koninklijke kroontje van de vliegtuigen. Die constructie is tegenwoordig nauwelijks nog noodzakelijk, maar meerdere Boeing 777’s dragen nog altijd de naam KLM Asia.
8 0