Ik had volledig gemist dat het Hof van Justitie van de EU in april al arrest heeft gegeven in zaak C-549/23 American Express Europe e.a.. Ik ben er net ingedoken en voor zover ik en enkele mede-EU-recht alumni het kunnen beoordelen, is dit zonder twijfel de belangrijkste uitspraak voor Amex co-branded kaarten in jaren (sinds het oorspronkelijke American Express-arrest uit 2018).
Kort samengevat draaide de zaak om de vraag of betalingen die Amex aan KLM doet in het kader van de Flying Blue co-brandingovereenkomst (zoals vergoedingen voor het gebruik van het merk, revenue sharing en betalingen voor de aankoop van miles) in feite kunnen worden aangemerkt als verkapte interchange fees waarmee het Europese maximum van 0,3% wordt omzeild. Het Hof oordeelde dat dergelijke betalingen inderdaad onder de Interchange Fee Regulation kunnen vallen wanneer zij als doel of effect hebben het uitgeven of gebruiken van de kaart te stimuleren, ook als de co-brandingpartner zelf geen kaartuitgever is (zoals bij de Nederlandse Flying Blue Amex-kaarten het geval is). Juridisch gezien is dit een flinke tegenvaller voor Amex op Europees niveau, omdat het hier gaat om de uitleg van Verordening 2015/751 inzake interchange fees voor kaartbetalingen. Verordeningen gelden rechtstreeks in alle lidstaten, waardoor ook toezichthouders in andere EU-landen zich nu op dit arrest kunnen beroepen om vergelijkbare Amex co-brandingovereenkomsten onder de loep te nemen en mogelijk aan te pakken.
Hoewel de Nederlandse rechter deze toets nog op de concrete feiten van de zaak moet toepassen, sluit het arrest van het Hof grotendeels aan bij de juridische redenering van de ACM. Daardoor is de kans aanzienlijk groter geworden dat het oorspronkelijke handhavingsbesluit uit 2019 tegen Amex uiteindelijk in stand blijft. Als dat gebeurt, zal Amex waarschijnlijk de financiële voorwaarden van de samenwerking met KLM moeten versoberen. Voor kaarthouders zal dat vermoedelijk resulteren in minder aantrekkelijke welkomstbonussen, lagere earn rates en minder voordelen zoals jaarlijkse XP. In het slechtste geval kan de samenwerking voor KLM commercieel onvoldoende aantrekkelijk worden, waardoor de Flying Blue Amex-kaarten in NL (en mogelijk uiteindelijk ook elders in de EU) helemaal zouden kunnen verdwijnen.
Ik vermoed dan ook dat de recente versoberingen van de Franse Flying Blue Amex-kaarten vooruitliepen op deze uitspraak. Zodra de procedure bij de Nederlandse rechter is afgerond, verwacht ik daarom ook een ingrijpende aanpassing van de Nederlandse Flying Blue Amex-kaarten. Mocht je de huidige welkomstbonus of XP-bonus nog interessant vinden, dan is dit waarschijnlijk het moment om de kaart aan te vragen voordat ook deze voordelen worden versoberd.